O Katedrze

Katedra Języka Polskiego jako Obcego UJ istnieje od 2001 roku i stanowi bezpośrednią kontynuację Zakładu Językoznawstwa Stosowanego do Nauczania Języka Polskiego jako Obcego, powstałego w 1979 roku w Instytucie Badań Polonijnych UJ.

Działalność dydaktyczna i naukowa zapoczątkowana została w Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców, które po okresie samodzielnego funkcjonowania, w 1971 zostało włączone w skład Instytutu Filologii Polskiej UJ, a następnie, w roku 1978, przeniesione do nowoutworzonego Instytutu Badań Polonijnych UJ. Rok później połączono Studium z Zakładem Języka Polskiego IBP i powołano pierwszy w Polsce Zakład Językoznawstwa Stosowanego do Nauczania Języka Polskiego jako Obcego, w którym kierownictwo objął ówczesny dr, a późniejszy Prorektor UJ, Władysław Miodunka. Z inicjatywy nowego kierownika do polonistów zatrudnionych dotychczas w Studium i w Zakładzie dołączyli specjaliści z zakresu neofilologii, przenieśli doświadczenie z nowoczesnej dydaktyki języków takich jak angielski, francuski, niemiecki czy szwedzki.

W październiku 2001 roku Instytut Badań Polonijnych wszedł w skład nowego Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych, Zakład Językoznawstwa Stosowanego do Nauczania Języka Polskiego jako Obcego przemianowano na Katedrę Języka Polskiego jako Obcego, a oferowane w UJ od roku 1970 letnie sesje języka polskiego i kultury polskiej dla cudzoziemców wyodrębniono jako podległą dziekanowi wydziału Szkołę Języka i Kultury Polskiej UJ. Ten stan rzeczy przetrwał tylko cztery lata, bowiem już od roku akademickiego 2005/2006 Katedra wraz ze Szkołą Języka i Kultury Polskiej powróciła na łono polonistyki współtworząc jako Centrum Języka i Kultury Polskiej w Świecie wyodrębniony z Wydziału Filologicznego Wydział Polonistyki UJ.

Program badawczy Katedry Języka Polskiego jako Obcego UJ charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem zagadnień podejmowanych przez pracowników. Obok badań o charakterze glottodydaktycznym – obejmujących tematy uczenia się i nauczania języka polskiego jako obcego i drugiego w Polsce i za granicą – przedmiotem zainteresowania Katedry są także tematy z zakresu wielojęzyczności polsko-obcej (indywidualnej i grupowej) oraz kontaktów językowych polsko-obcych. Najważniejsze zagadnienia badawcze podejmowane w ostatnim okresie działalności Katedry to:

  • nauczanie różnych części systemu językowego polszczyzny (np. gramatyki, słownictwa, frazeologii);

  • nauczanie sprawności językowych (np. mówienia, rozumienia ze słuchu, rozumienia tekstów pisanych, pisania po polsku);

  • nauczanie kultury polskiej w ujęciu interkulturowym;

  • metody i podejścia stosowane w nauczaniu języków obcych (np. podejście komunikacyjne, podejście zadaniowe; metoda projektów);

  • wspomagane komputerowo (ang. CALL) uczenie się i nauczanie języka polskiego jako obcego i drugiego

  • uczenie się języka polskiego jako obcego i drugiego (np. motywacja, strategie czytania hipertekstu)

  • dwujęzyczność polsko-obcej w różnych krajach świata (np. w Brazylii, Australii, Argentynie, Mołdawii, na Bliskim Wschodzie);

  • kontakty językowe polsko-obce (np. polsko-francuskie, polsko-arabskich, polsko-angielskie);

  • sytuacja polszczyzny i jej nauczania w różnych krajach osiedlenia Polonii (np. w USA, Australii, Wielkiej Brytanii);

  • transmisja języka polskiego w rodzinie polonijnej;

  • dwujęzyczność a zaburzenia zdolności komunikacyjnej w języku polskim;

  • tworzenie podstaw glottodydaktyki porównawczej;

  • historii nauczania języka polskiego jako obcego od XVI wieku do dziś.

 

Działalność dydaktyczna Katedry Języka Polskiego jako Obcego obejmuje obok merytorycznego nadzoru nad nauczaniem języka polskiego jako obcego w Centrum także koordynację i nauczanie w ramach kierunku „Nauczanie języka polskiego jako obcego i drugiego” oraz „Logopedii”, oferowanych na polonistycznych studiach magisterskich oraz studia podyplomowe z zakresu nauczania języka polskiego jako obcego i drugiego.

Aktualny skład osobowy Katedry Języka Polskiego jako Obcego:

prof. dr hab. Wacław Cockiewicz
dr hab. Robert Dębski
dr hab. Piotr Horbatowski
dr hab. Iwona Janowska, prof. UJ – kierownik
dr hab. Ewa Lipińska, prof. UJ
dr hab. Waldemar Martyniuk, prof. UJ
dr hab. Anna Seretny, prof. UJ
dr hab. Wiesław Stefańczyk, prof. UJ
dr Małgorzata Banach
dr Dominika Bucko
dr Tamara Czerkies
dr Dominika Izdebska-Długosz
dr Magdalena Knapek
dr Rafał Młyński
dr Adriana Prizel-Kania
dr Agnieszka Rabiej
dr Beata Terka
dr Paulina Wójcik-Topór
mgr Mariola Fiema
mgr Joanna Machowska
mgr Magdalena Szelc-Mays
mgr Marzena Wawrzeń

Do grona tego należą także emerytowani pracownicy Katedry:

prof. dr hab. Władysław Miodunka – twórca i pierwszy kierownik Katedry
mgr Maria Chłopicka-Wielgos
mgr Kinga Kozak
mgr Stanisław Mędak
mgr Danuta Pukas-Palimąka
dr Józef Pyzik
mgr Andrzej Spyt